انجمن تفکر مبانی

بسم الله الرحمن الرحیم

مباحثی در یهود شناسی ، بررسی آیاتی از کلام الله مجید.

فوائد قرائت سوره ممتحنه.

اکنون با درک معنا و مفهوم آخرین آیه از سوره ممتحنه که بر مبنای تبری و بیزاری مومنان از یهودیان نازل شده است علاوه بر اینکه متوجه عطف آن به اولین آیه از همین سوره که می فرماید : یا ایها الذین آمنوا لا تتخذوا عدوی و عدوکم اولیاء - می شویم ، متوجه ضرورت مفتوح نگه داشتن همیشگی بابی تحت عنوان نهی از موالاة اعداء در زندگی فردی و اجتماعی مان نیز می شویم . بابی که مراعات آن می تواند ما را در زمره مومنان واقعی و غیر تشریفی قرار دهد. پیش از اینکه خواننده شرح ما در نهی از موالاة اعداء و امر به مخالفت با یهود باشید ، روایتی از امام سجاد (ع) که در رابطه با قرائت سوره ممتحنه وارد شده است ، را  بخوانید. روایتی که دقت و تعمق در آن برای آحاد جامعه ضروری و قابل ملاحظه است. و برای آنهایی که به هر دلیلی  قلبی آماده و مهیا برای پذیرش ایمان ندارند ، آنهایی که چشم دارند اما نورانیت نگاه ندارند ، آنهایی که فقر و تنگدستی و ناداری فکری و فرهنگی وجودشان را در بر گرفته است ، آنهایی که نمی توانند حرکات و سکنات خود و فرزندانشان را کنترل و مدیریت کنند ، آنهایی که بیماری جنون و دیوانگی جسمشان را آزرده و در گفتار و کردارشان هویدا گشته است ، از ویژگی خاصی برخوردار است. میفرماید : من قرء سورة الممتحنة فی فرائضه و نوافله. هر کسی که سوره ممتحنه را در نماز های واجب و مستحبی اش بخواند. 1- امتحن الله بها قلبه للایمان. خداوند قلب او را خالی از نا خالصی می گرداند. 2- و نور له بصره. و به نگاه او نورانیت می دهد. 3- و لا یصیبه فقر ابدا. هرگز فقر و ناداری او را در بر نمی گیرد. 4- و لا جنون فی بدنه و لا فی ولده. بیماری عدم کنترل و عدم مدیریت او و فرزندش را آزار نمی دهد. ان شاء الله.

امر به مخالفت با یهود.

آنانی که در تربیت انسان صاحب نظرند و کسانی که علاقمند تربیت خود و تربیت فرزندانشان هستند گمان میکنند از چه زمانی باید مخالفت با یهود را بر جسم و جان کودک ترزیق کرد؟ و گمان می کنید تا به کجا باید این مخالفت را استمرار و گسترش داد؟

یک) پیش از تولد.

قرآن حکیم زمان تزریق واکسن مخالفت با یهود را پیش از تولد کودک یعنی قبل از - و قدموا لانفسکم - و در پر هیجان ترین لحظات یعنی زمانی که آدمی با محرم خود خلوت می کند ، می داند. زمانی که یهودیان افکار جنسیشان را مبنی بر اینکه اگر مردی از پشت همسرش را باردار سازد فرزند او احول ، لوچ و دوبین می شود ، در بین مردم منتشر ساختند. خدای بزرگ آیه فرستاد که : نساءوکم حرث لکم فاتوا حرثکم انی شئتم و قدموا لانفسکم [223 بقره]. زنان شما کشتزار شمایند از هر طرف خواستید به کشتزار خود در آیید. امام رضا (ع) میفرماید : یعنی من خلف او قدام خلافا لقول الیهود. یعنی خداوند بر خلاف گفتار یهود به شما مومنان در عمل زناشویی توسعه و آزادی داده است. به عبارت دیگر یعنی لازم نیست به هنگامی که در صدد پدید آوردن فرزندی و نسلی از خود هستید تحت تاثیر افکار یهود و یهودیان باشید.

دو) روز هفتم تولد.

این مخالفت در اولین روز های زندگی کودک نیز باید گوشزد شود. وقتی کودک به دنیا میآید سنت آن است که او را شستشو دهند ، در گوش راست او اذان بگویند و در گوش چپ او اقامه ، کام کودک را با آب فرات بردارند و اگر آب فرات یافت نشد با آب گوارا و نیز با تربت امام حسین (ع) کام او را باز کنند. نام نیکو برای او انتخاب کنند. اگر کودک پسر بود یک قوچ برای او عقیقه کنند و اگر دختر بود یک میش. اما مومنان بدانند که آداب دینی و کرامت های اخلاقی همین اندازه نیست. مرحوم طبرسی در احکام روز هفتم از تولد فرزند متذکر مخالفت با یهود می شود که : و ثقب اذنا الصبی خلافا للیهود. و بر خلاف یهودیان هر دو گوش بچه را سوراخ کنند. حسن بن فضل فرزند جناب طبرسی در کتاب ارزشمند مکارم الاخلاق در همین رابطه سخنی از نبی معظم پروردگار خطاب به دختر بزرگوارشان حضرت فاطمة الزهرا سلام الله علیها میآورند. میفرماید : یا فاطمة اثقبی اذنی الحسن و الحسین خلافا للیهود. دخترم فاطمه ، گوش های حسن و حسین را از باب مخالفت با یهود سوراخ کن.

سه) همزمان و همراه با تعلیم و تعلم.

دوستان جوان توجه دارند که : دین بری از غفلت است ، مجموعه ای از مثبت ها و منفی هاست که در خدمت غفلت زدایی است . همه ی دین را باید پذیرفت . امر و نهی با هم است . مانند دو بال یک پرنده . با یک بال امکان پرواز وجود ندارد . لذا دین در ابتدایی ترین امر که از قضا  مهمترین امر هم هست بدون موضع نیست . هم امر به سلام دارد و هم نهی از سلام . در فرمایش رسول الله سلام اسمی از اسمهای خداست . السلام اسم من اسماء الله. و دین برای آغاز سخن ترجیح میدهد بجای صبح بخیر ، عصر بخیر و یا چه روز خوبی است و یا چه هوای قشنگی است ،  سلام گفته شود . تا جاییکه دستور میدهد به کسی که سلام نکرده آغاز به سخن کند ، پاسخ ندهید . من بدء بالکلام قبل السلام فلا تجیبوه. و از آنجا که با سلام و افشاء و اعلان آن باب دوستی و محبت شروع و در مواردی بر استواری و مداومت آن تاکید میگردد ، دستور داده است تا بین خودمان سلام را آشکارا بیان کنیم ، افشوا السلام بینکم تحابوا.

نهی از سلام کردن.

بعضي ها فقط به سلام كردن و اينكه سلام از ادب است و نشانه مودب بودن است ، اصرار میورزند .  اينان غافلند از اينكه همان الگو و اسوه اي كه دستور به سلام كردن داده است ، نهی از سلام كردن به تعدادي را هم فرموده است . ما حق نداريم ، سلام را شامل حال همه ی آحاد جامعه كنيم ، این یک فرهنگ است ، کافی است یک لبخند به دشمن یهودی بزنید ، تا آخر باید ننگ یهودیگری را با خود داشته باشید .

لذا میفرماید :  لا تسلموا . سلام نکنید . امام علیه السلام تعدادی از نفرات جامعه را شماره میکنند تا با سلام نکردن باب دوستی و رفاقت بر آنان بسته شود .

میگوید كه نبايستي مثلا بر - مجوس و عبدة الاوثان -  سلام كنيد ،

و لا علي موائد الشراب الخمر -  به شراب خواران سلام نكنيد ،

و لا علي صاحب الشطرنج و النرد ، بر قمار بازان و عوامل برپایی بساط قمار سلام نکنید ،

و لا علي المخنث ، بر لواط دهنده سلام نكنيد ،

و لا علي الشاعر الذي يقذف المحصنات ، و بر شاعري كه در هجو زنان پاكدامن شعر ميسرايد سلام نكنيد ،

و لا علي المصلي ، بر كسي كه در حال خواندن نماز است سلام نكنيد بجهت اينكه ممكن است نتواند پاسخ سلام شما را بدهد و اين در حالي است كه سلام كردن مستحب است و پاسخ دادن واجب .

و لا علي آكل الربا ، بر ربا خوار سلام نكنيد ،

و لا علي رجل جالس علي غائط ، و بر كسي كه در مستراح است ، سلام نكنيد ،

و لا علي الذي في الحمام ، و بركسي که در حمام مشغول نظافت و شستشوست سلام نكنيد ،

و لا علي الفاسق المعلن بفسقه ، و بر شخص فاسق و گنهكاري كه آشكارا گناه ميكند سلام نكنيد ،

در راس همه ي اين موارد امام صادق به نقل از پدرشان امام محمد باقر عليهما السلام ميفرمايند : لا تسلموا علي اليهود و لا علي النصاري ، بر یهودی و نصرانی سلام نکنید.

چهار) تا فردای قیامت.

علی خلیل اسماعیل بنا ندارد گرفتار - الکلام یجر الکلام - شود. قصد ما اشاره و بیان مخالفت با یهود و نصاری است. که پیش از تولد کودک شروع و در هفتمین روز تولد گوشزد می گردد. در ضمن تعلیمات معارف الهی و در سنین نوجوانی و جوانی در جان او مستقر می شود. و بعد از مرگ نیز به قول فقهاء مستحب است با لباسی که نماد مخالفت با یهود را با خود دارد در صحرای محشر حضور یابد. در روایتی آمده است که : الکتان من لباس الانبیاء. در بیان امام صادق (ع) کتان پوشش انبیاء است. و به ما نیز دستور داده شده است که : اجیدوا اکفان موتاکم ، یعنی کفن مرده هایتان را آرایش کنید. در ادامه میفرماید : فانها زینتهم ، همانا کفن زینت آنهاست. در روایت دیگر میفرماید : مشکل پسند باشید ، تنوقوا فی الاکفان ، در انتخاب کفن سلیقه به خرج دهید. فانهم یبعثون بها ، همانا مردگان با آن کفن ها برانگیخته می شوند. اما از آنجاییکه یهودیان مردگانشان را در کتان می پیچند ، الکتان کان لبنی اسرائیل یکفنون به. از همین رو بهتر است مومنان از کتان با اینکه پوشش رسولان الهی است چشم بپوشند و از قطن که پارچه ای پنبه ای است برای مرده هایشان استفاده کنند ، همانطور که در حدیث آمده : و القطن لامة محمد (ص). شواهد فوق که بر گرفته از روش ، منش ، دانش و سیره رسول خدا و ائمه اطهار سلام الله علیهم اجمعین است گواهی می دهد که مخالفت با یهود باید در همه مراحل زندگی حضوری زنده و جدی داشته باشد.      

ادامه دارد ...

بسم الله الرحمن الرحیم

مباحثی در یهود شناسی ، بررسی آیاتی از کلام الله مجید.

یهود و یائسگی ذهن.

زمانیکه قرآن عزیز باب گفتگو از یهود را باز میکند از تفکر یهود و از خصلت یهود می گوید. اینجا که میفرماید : ای مومنان با طائفه مغضوب علیهم دوستی نداشته باشید. بلافاصله مشخصه کلیدی این گرفتاران خشم الهی را می آورد که : قد یئسوا من الآخرة. اینان امیدی به آخرت ندارند. وقتی شما یاس را معنا می کنید ، می گویید : نا امید شدن. و اکنون بگویید زمانیکه آدمی به یاس و نا امیدی می رسد یعنی در ذهن و اندیشه او چه امری پدید آمده است؟ یقینا در جواب خواهید گفت : طمع و انگیزه که رکن اصلی همه تلاش ها و کوشش هاست در او منقطع شده است. و این آغاز بیماری خطرناکی است که پیآمد های عدیده آن را در کتاب هایی که از اخلاق و روان آدمی گفتگو می کنند ، مطالعه کنید. آنچه میخواهم بگویم این است که تمام معنای یاس انقطاع الطمع نیست. یئس تیاس یاسا به معنای نازا شدن و سترون گردیدن نیز به کار می رود. عرب وقتی می خواهد بگوید : آن زن نازا شد ، میگوید : تئست المراة. و می خواهم به این معنا این نکته را نیز بیافزایید که : یاس ، می تواند نازایی در حوزه فکر و اندیشه هم باشد. از همین روست که فکر یهودی و اندیشه یهودی شده نمی خواهد و یا نمی تواند از آخرت تصوری بدهد. همانگونه که زن پا به سن گذاشته ، زنی که به سن پنجاه یا شصت سال رسیده یائسه می شود یعنی زایایی از او گرفته می شود ، فکر یهودی نیز بواسطه شدت دلبستگی به دنیا قدرت خلق آخرت را ندارد. لذا آخرت امری موهوم و نگاه آخرتی در حرکات و سکنات یهود مفقود گردیده است.

ابلیس و یهود.

لفظ ابلیس که علم جنس است برای شیطان از ماده باء ، لام ، سین و از باب ابلس یبلس ابلاس درست شده است. در روایتی از ابو بصیر آمده است که طاوس یمانی از امام باقر (ع) وجه تسمیه ابلیس را پرسید. امام علیه السلام فرمود : این وجه تسمیه بواسطه این است که او مبلوس یعنی مایوس از رحمت ایزد است. و اگر معنای ابلس را در کتاب لغت هم جستجو کنید خواهید دید که یکی از معانی آن دور شدن از رحمت الهی است. ابلس من رحمة الله ، یعنی از رحمت خدا مایوس و نا امید شد. این نا امیدی از رحمت الهی باعث شد تا ابلیس که موجودی غیر مجازی و حقیقی است ، زنده و دارای شعور است ، مکلف و نامرئی است ، دست به فریبکاری بزند ، صنعت اغواگری را پیشه خود سازد و با تزیین گناه مردم را به معصیت و خلافکاری فرا خواند. از آنجاییکه یاس و نا امیدی دروازه اصلی برای خروج از دائره رحمت و مغفرت الهی است و در عین حال دروازه اصلی برای ورود به دنیایی پر از تکبر ، نخوت ، تمرد ، خود خواهی ، خود محوری و سر پیچی از دستورات الهی میباشد ، جمعی از مفسرین عالیمقام - قد یئسوا من الآخرة - را نا امیدی از رحمت و مغفرت پروردگار معنا کرده اند. نکته عجیب هماهنگی و ارتباط تنگاتنگ معنا و رفتار در ابلیس و یهود است. و اذا خلوا الی شیاطینهم قالوا انا معکم [14 بقره]. و چون با شیطان های خویش خلوت می کنند می گویند : ما با شما هستیم . و شیطانها در تعبیری که امام باقر علیه السلام دارند کهنه و بزرگان یهودند.

حرص پاداش یاس.

اکنون یک مرتبه دیگر با توجه به این حقیقت که خشکیدگی ذهنی معلولیتی جانکاه است - قد یئسوا من الآخرة - را بخوانید. نقطه مقابل آخرت دنیاست و پیآمد یاس از آخرت حرص به دنیاست. و یهود هر اندازه که از اصل آخرت و از نگاه آخرتی و از طمع به رحمت و مغفرت الهی منقطع گردید به همین اندازه غرق در دنیای فانی شد تا جایی که قرآن مجید آنها را حریص ترین مردم نسبت به حیات می خواند . و لتجدنهم احرص الناس علی حیاة [96 بقره]. و آنان را از مردم دیگر به زندگی این جهانی حریص تر خواهی یافت . و امام علیه السلام  در تفسیر این حرص و بی تابی شدید بر حیات می فرماید : ذلک لایاسهم من نعیم الآخرة. این حرص شدید یهود بر امر دنیا به خاطر یاس و نا امیدی آنها از نعمت های آخرت است.

ادامه دارد ...

بسم الله الرحمن الرحیم

مباحثی در یهود شناسی ، بررسی آیاتی از کلام الله مجید.

یا ایها الذین آمنوا ، این کلام الهی است و این خداست که تازه مسلمانان را با این لحن مهربانانه مورد خطاب قرار داده است. ای کسانی که ایمان آوردید. و این در حالی است که هنوز اقتضاءآت ایمان بطور کامل نازل نشده ، و از سوی نبی معظم پروردگار تبیین نگردیده است . با این وجود خدای متعال امید را در نو مسلمانانی که هم عصر رسول خدا هستند و همه آنانی که بعد ها به جمع مسلمانان می پیوندند ، نهادینه می سازد. تا اینکه در آینده ای نه چندان دور علاوه بر درک عظمت ایمان و فهم معارف قرآن و بکار بستن آیات الهی ، از ایمان تشریفی خارج و شرافت ورود  در جمع مومنان حقیقی را نصیب خود سازند.

قابل توجه دوستان جوان

ایمان صفت ممیزه ای است که شما مومنین را از سائر اقوام جدا می سازد. دقت در آیه گویای این مطلب است که این ایمان اقتضاءآتی دارد. اینکه خداوند قبل از اینکه - لا تتولوا قوما غضب الله علیهم - را بفرماید ، نو مسلمانان را با عبارت - یا ایها الذین آمنوا - مورد خطاب قرار می دهد ، در صدد بیان یکی از اقتضاءآت ایمان است. ای مومنان بدانید اگر پیش از این امکان دوستی ، صمیمیت ، رفاقت ، محبت و ولایت یهود برای شما میسر بود ، به حکم اینکه در زمره مردم با ایمان قرار گرفته اید ، اجازه ندارید با یهود پیوند و مصاحبت داشته باشید . نهی از مواصلت با یهود یکی از اقتضاءآت ایمان شماست. از این لحظه که محبت پروردگار شامل حال شما شده و خدای بزرگ شما را مومن خوانده است ، ارتباطات شما در دائره ایمان تعریف می شود. ای مومنان با گروهی که خشم خدا بر آنان نشسته است دوستی نکنید . به بیان دیگر دوستی و محبت با یهود با ایمان شما سازگاری ندارد . نمی شود که هم با یهود مرتبط بود و هم در جمع مومنین قرار داشت. و به تعبیر دیگر یا مومن باشید و یا یهودی ، جمع این دو امکان پذیر نیست.

دختران خوبم و پسران عزیزم :

این مطالب را معلم فقیری که همه سرمایه اش را شما دوستان جوان می داند ، برایتان می نویسد. متاسفانه در یک مبارزه نرم بسیاری از القاءآت یهود را ناخواسته پذیرفته ایم. بدون اینکه بر زبان آوریم نگرش مان به داده های قرآن مجید نگرشی محدود شده است. قرآن عظیم را در صحرای حجاز و در زمان رسول خدا محبوس ساخته ایم. مبادا خدای ناخواسته از ادبیات کوچه و بازاری جمعی که تا آیه ای از آیات الهی را میشنوند ، منفعلانه و بدون تامل و تفکر میگویند : این حرف ها بدرد زمان رسول خدا و بدرد مکه و مدینه میخورد و یا اینکه این حرف ها دیگر قدیمی شده ، زمان زمان فنآوری و عصر عصر ماهواره و این قبیل چیز هاست ، استفاده کنیم. همه آیات قرآن روح بخش است و آیاتی که ما به لطف الهی در صدد شرح آن هستیم به نوعی روح بخش تر. آیاتی کاربردی که درک آن علاوه بر لذت معنوی ، شما را در مواجهه با دشمن یهودی صاحب سلاحی برنده و چند بعدی می سازد.

قابل توجه بعض خواص

از همین رو میگوییم که اگر الدر المنثور میگوید : علت اینکه خداوند فرموده است - یا ایها الذین آمنوا لا تتولوا قوما غضب الله علیهم - این است که عبدالله پسر عمر و زید پسر حارث با مردانی از یهود دوستی داشتند خداوند این آیه را نازل فرمود که ای مومنان با قومی که مورد خشم خدا قرار گرفته اند مودت و رفاقت نداشته باشید. شما این نهی را در همین دو نفر خلاصه نکنید ، نهی الهی مقید به عبدالله بن عمر و زید بن الحارث نشده است بلکه همه مومنان در طول زمان مشمول نهی الهی هستند.

قابل توجه آحاد مسلمان

و اگر تقریب القرآن روایت می آورد که - انها نزلت فی بعض الفقراء المسلمین - این آیه و این نهی از دوستی با یهود در مورد تعدادی از دراویش مسلمان نازل شده که - کانوا یواصلون الیهود لیصیبوا من ثمارهم - با یهود مرتبط بودند تا از میوه آنها نصیب برند. شما فقرای مسلمان را تا آخرین فرد از افراد مسلمان در نظر بگیرید. هیچ فردی از افراد موجود در دائره ایمان و در طول زمان حق ندارد بخاطر بهره ای ناچیز همانند فقرای صدر اسلام و یا بهره ای قابل توجه پا روی نهی - لا تتولوا - بگذارد و ذلت و خواری مومن در مقابل یهود را به تماشا درآورد.

قابل توجه اصحاب رسانه

و اگر الجدید فی تفسیر القرآن المجید علت نهی از مواصلت و ارتباط با یهود را وجود فقرای مسلمانی می داند که - کانوا ینقلون اخبار المسلمین لهم و یستفیدون منهم - در نقش اصحاب رسانه ، جاسوسی مسلمانان می کردند و اخبار مسلمانان را به گوش یهودیان می رساندند و البته شکمی از عزا نیز در می آوردند و احتمالا به آلاف و الوفی هم می رسیدند. شما ننگ آور بودن  صفت جاسوسی را محدود به معدود نفرات صدر اسلام نکنید. نهی خدا را به گوش همه مرتبطان با رسانه به معنای وسیع آن برسانید که - لا تتولوا قوما غضب الله علیهم.

ادامه دارد ...                     

بسم الله الرحمن الرحیم

مباحثی در یهود شناسی ، بررسی آیاتی از کلام الله مجید.

همیشه حزنی همراه با شگفتی با خود دارم ، که چگونه میشود روزی حداقل ده مرتبه از خدای متعال درخواست دوری از مغضوبین را داشت اما برای شناخت آنان گامی برنداشت و یا به حداقل اکتفاء نمود ؟

راستی دختران عزیزم و پسران خوبم :

آیا میدانید خشم و غضب الهی شامل چه قوم و قبیله ای شده است ؟ آیا تاکنون اندیشیده اید که حد و اندازه و گستردگی خشم خداوند تا به کجاست ؟ آیا از پندار و اندیشه مردمی که گرفتار غضب خالقشان شده اند و از رفتار و گفتار آنان با خود و با دیگران اطلاع دقیقی دارید ؟ اگر مطلعید و اگرمیدانید تقاضای اکید دارم که بیشتر بدانید و اگر نمی دانید امید است نوشته مختصر ما یاریگر شما در راه شناخت این قوم و این طائفه پر رمز و راز باشد .

یا ایها الذین آمنوا لاتتولوا قوما غضب الله علیهم قد یئسوا من الآخرة کما یئس الکفار من اصحاب القبور [13 ممتحنه].

بیشتر مفسران برآنند که به یقین مراد از آنانی که خشم خدا برآنان نشسته است ، یهودیانند. به دلیل گفته خدای متعال : غیر المغضوب علیهم و لا الضالین. در روایت است که رسول خدا در وادی القری با جهودان و ترسایان کارزار می کرد. یکی از اصحاب اشاره به یهودان کرد و گفت : یا رسول الله ایشان چه کسانی اند که با تو محاربه می کنند ؟ فرمود : هم المغضوب علیهم. و بعد از آن اشاره به ترسایان نمود و گفت ایشان چه طائفه اند ؟ فرمود : هم الضالون.

نشانه های آشکار برای شناخت یهود.

قوما غضب الله علیهم ، نشانه بارزی است که می توان با آن یهود و هر یهودی شده ای را براحتی شناخت . حضرت علامه طباطبایی رحمة الله علیه در تفسیر گران سنگ المیزان در بیان - قوما غضب الله علیهم - می گوید : المراد بهم الیهود المغضوب علیهم. تکرار این صفت در قرآن عزیز تا به آنجاست که ابن زید و الحسن و منذر بن سعید بعد از اینکه یهود را مصداق قومی معرفی می کنند که خشم خدا بر آنان تعلق گرفته است ، میگویند : لان غضب الله قد صار عرفا لهم. این قوم به سبب عناد و دشمنی با مومنان ، به سبب طغیان و سرکشی از فرامین الهی و به خاطر قتل پیامبران و تحریف توراة و تبدیل الفاظ آن علاوه بر اینکه خشم خدا را به صورت عرف و معمول از آن خود ساخته است ، نفرین و لعنت خدا را نیز با خود خواهد داشت ، غضب الله علیهم و لعنهم [6 فتح]. از نشانه های دیگر قوم یهود صدارت طلبی است چنانکه آیه از تازه مسلمانان میخواهد که - و لاتتولوا -  ولایت و ریاست این طائفه را نپذیرند و نیز دور از عقل نیست که ریشه خشم خدای متعال پیآمد همین صفت یهودیان و یهودی زادگان در طول زمان باشد. نشانه و مشخصه کلیدی دیگری که آیه به آن پرداخته است - قد یئسوا من الآخرة -  است. این بخش از آیه شقاوت و قذارت روان یهودیان و یهودی پیشگان را برای مردم همه اعصار بیان می کند. همه رفتار و کردار یهود و همه مواضع گذشته و حال و آینده این قوم تحت تاثیر یاس و نا امیدی آنان از رحمت و مغفرت پروردگار است. نوع یئس یهود شبیه یئس و نا امیدی کفار از بازگشت مردگانشان است. شاید مرگ در فهم مردم مشکوک ترین یقین باشد اما عدم بازگشت مردگان و عدم احیاء مردگان بویژه آنانی که در دل قبر قرار گرفته اند کوچک ترین شکی را بر نمی تابد. یقین به عدم بازگشت اصحاب قبور تا جایی است که می توان ادعا کرد تا کنون هیچ آدم عاقلی مدعی بازگشت مجدد مردگانشان و زندگی با آنان نشده است. از همین روست که خدای متعال آیه را با - کما یئس الکفار من اصحاب القبور - تمام می کند.

ادامه دارد ...